Cara Mengira Kadar Cukai Pendapatan: Formula & Contoh

Cara mengira kadar cukai pendapatan sebenarnya hanya melibatkan empat langkah: jumlahkan pendapatan, tolak pelepasan, kira cukai ikut jadual berperingkat, dan tolak rebat. Masalahnya, banyak panduan dalam talian menggunakan formula yang mengelirukan, terlupa pelepasan diri RM9,000, atau menuntut KWSP melebihi had, sehingga anggaran cukai jauh tersasar.

Memahami pengiraan ini bukan sekadar untuk e-Filing. Ia membantu anda menyemak sama ada PCB bulanan munasabah, menjangka berapa bayaran balik yang akan diterima, dan mengira berapa sebenarnya kenaikan gaji atau bonus yang akan sampai ke poket anda.

Panduan ini memberi formula yang betul, jadual kadar terkini, empat contoh pengiraan lengkap mengikut tahap gaji, penerangan kadar marginal dan efektif, serta kesan bonus, zakat dan PCB.

JAWAPAN RINGKAS

Untuk mengira cukai pendapatan: (1) jumlahkan pendapatan tahunan, (2) tolak pelepasan seperti diri RM9,000, KWSP sehingga RM4,000 dan insurans hayat sehingga RM3,000 untuk mendapatkan pendapatan bercukai, (3) kira cukai menggunakan jadual kadar berperingkat dari 0% hingga 30%, (4) tolak rebat seperti RM400 jika pendapatan bercukai RM35,000 ke bawah, dan zakat. Contohnya, pekerja bujang bergaji RM5,000 sebulan dengan pelepasan asas membayar cukai sekitar RM1,299 setahun.

KANDUNGAN ARTIKEL

1. Bagaimana cukai pendapatan dikira di Malaysia
2. Formula pengiraan cukai yang betul
3. Jadual kadar cukai pendapatan individu
4. Langkah demi langkah mengira cukai anda
5. Contoh pengiraan mengikut gaji
6. Kadar marginal vs kadar efektif
7. Kesan bonus, zakat dan PCB
8. Kesilapan biasa semasa mengira cukai
9. Soalan lazim tentang cara mengira cukai pendapatan

Bagaimana cukai pendapatan dikira di Malaysia

Cukai pendapatan individu di Malaysia dikawal oleh Akta Cukai Pendapatan 1967 dan ditadbir oleh Lembaga Hasil Dalam Negeri (LHDN). Tahun taksiran mengikut tahun kalendar, iaitu 1 Januari hingga 31 Disember, dan pendapatan tahun tersebut difailkan pada tahun berikutnya.

Pemastautin cukai, iaitu yang berada di Malaysia sekurang-kurangnya 182 hari setahun, dikenakan kadar berperingkat dan layak menuntut pelepasan. Bukan pemastautin dikenakan kadar rata dan tidak layak menuntut pelepasan peribadi. Panduan ini memberi tumpuan kepada pemastautin.

Formula pengiraan cukai yang betul

Ramai panduan mencampur adukkan istilah sehingga formula menjadi salah. Ini susunan yang betul:

TEMPLATE: FORMULA PENGIRAAN CUKAI INDIVIDU PEMASTAUTIN

Langkah 1:
Pendapatan kasar tahunan - pendapatan yang dikecualikan = pendapatan agregat

Langkah 2:
Pendapatan agregat - potongan (contohnya derma diluluskan) = jumlah pendapatan

Langkah 3:
Jumlah pendapatan - pelepasan cukai = pendapatan bercukai

Langkah 4:
Cukai ikut jadual kadar berperingkat ke atas pendapatan bercukai

Langkah 5:
Cukai - rebat (RM400 jika layak, zakat) = cukai kena dibayar

Langkah 6:
Cukai kena dibayar - jumlah PCB setahun = baki perlu dibayar (atau bayaran balik jika negatif)

Bagi kebanyakan pekerja bergaji tanpa pendapatan lain, langkah 1 dan 2 sangat ringkas: pendapatan kasar ialah jumlah dalam Borang EA, dan potongan biasanya hanya derma jika ada.

Jadual kadar cukai pendapatan individu

Jadual berikut ialah kadar bagi individu pemastautin untuk Tahun Taksiran 2025. Lajur terakhir menunjukkan cukai terkumpul pada had atas setiap peringkat, yang memudahkan pengiraan.

Pendapatan bercukai (RM)	Kadar ke atas bahagian ini	Cukai terkumpul pada had atas (RM)
0 hingga 5,000	0%	0
5,001 hingga 20,000	1%	150
20,001 hingga 35,000	3%	600
35,001 hingga 50,000	6%	1,500
50,001 hingga 70,000	11%	3,700
70,001 hingga 100,000	19%	9,400
100,001 hingga 400,000	25%	84,400
400,001 hingga 600,000	26%	136,400
600,001 hingga 2,000,000	28%	528,400
Melebihi 2,000,000	30%

Cara guna jadual ini dengan cepat

Cari peringkat di mana pendapatan bercukai anda berada. Ambil cukai terkumpul peringkat sebelumnya, kemudian tambah kadar peringkat semasa didarab dengan bahagian yang melebihi had bawahnya.

Contoh: pendapatan bercukai RM46,650 berada dalam peringkat RM35,001 hingga RM50,000. Cukai terkumpul pada RM35,000 ialah RM600. Bahagian lebihan ialah RM11,650 x 6% = RM699. Jumlah cukai = RM600 + RM699 = RM1,299.

Langkah demi langkah mengira cukai anda

Kumpul Borang EA dan dokumen pendapatan lain, seperti sewa atau kerja sampingan.
Jumlahkan pendapatan tahunan, termasuk gaji, bonus, komisen, elaun bercukai dan kerja lebih masa.
Senaraikan pelepasan yang layak dan pastikan setiap satu tidak melebihi had. Kesilapan paling biasa ialah menuntut caruman KWSP sebenar, sedangkan had pelepasan KWSP ialah RM4,000.
Kira pendapatan bercukai dengan menolak pelepasan daripada jumlah pendapatan.
Kira cukai menggunakan jadual di atas.
Tolak rebat: RM400 jika pendapatan bercukai RM35,000 ke bawah, dan zakat yang dibayar.
Bandingkan dengan PCB yang tercatat dalam Borang EA untuk mengetahui baki atau bayaran balik.

Pelepasan yang paling biasa untuk pekerja

Pelepasan	Had (RM)
Individu	9,000
KWSP	4,000
Insurans hayat atau takaful	3,000
PERKESO dan SIP	350
Gaya hidup (buku, komputer, telefon pintar, internet)	2,500
Pasangan tanpa pendapatan	4,000
Anak bawah 18 tahun	2,000 seorang
Anak di pengajian tinggi	8,000 seorang
Yuran pendidikan sendiri	7,000
Perubatan diri, pasangan dan anak	10,000
Perubatan ibu bapa	8,000

Ini bukan senarai penuh, dan had boleh berubah melalui Belanjawan setiap tahun. Semak senarai lengkap untuk tahun taksiran anda di laman LHDN.

Contoh pengiraan mengikut gaji

Semua contoh berikut menggunakan kadar Tahun Taksiran 2025, dan angka PERKESO serta SIP adalah anggaran. Gunakannya sebagai panduan, bukan pengganti pengiraan rasmi.

Contoh 1: Gaji RM3,000 sebulan, bujang

Butiran	RM
Pendapatan tahunan	36,000
Tolak: pelepasan individu	(9,000)
Tolak: KWSP (11% x 36,000 = 3,960, bawah had)	(3,960)
Tolak: PERKESO dan SIP (anggaran)	(250)
Pendapatan bercukai	22,790
Cukai: RM20,000 pertama	150
Cukai: RM2,790 x 3%	83.70
Tolak: rebat RM400	(233.70)
Cukai kena dibayar	0

Rebat RM400 menghapuskan cukai sepenuhnya. Jika ada PCB yang dipotong sepanjang tahun, ia akan dipulangkan selepas pemfailan.

Contoh 2: Gaji RM5,000 sebulan, bujang

Butiran	RM
Pendapatan tahunan	60,000
Tolak: individu, KWSP (had 4,000) dan PERKESO	(13,350)
Pendapatan bercukai	46,650
Cukai: RM35,000 pertama	600
Cukai: RM11,650 x 6%	699
Cukai kena dibayar	1,299

Contoh 3: Gaji RM8,000 sebulan, berkahwin, 2 anak

Pasangan tiada pendapatan, dua anak bawah 18 tahun, premium insurans hayat RM3,000 dan pembelian komputer riba RM2,500.

Butiran	RM
Pendapatan tahunan	96,000
Tolak: individu	(9,000)
Tolak: KWSP (had)	(4,000)
Tolak: insurans hayat	(3,000)
Tolak: PERKESO dan SIP	(350)
Tolak: pasangan	(4,000)
Tolak: 2 anak x RM2,000	(4,000)
Tolak: gaya hidup	(2,500)
Pendapatan bercukai	69,150
Cukai: RM50,000 pertama	1,500
Cukai: RM19,150 x 11%	2,106.50
Cukai kena dibayar	3,606.50

Contoh 4: Gaji RM12,000 sebulan, bujang

Butiran	RM
Pendapatan tahunan	144,000
Tolak: individu, KWSP (had 4,000) dan PERKESO	(13,350)
Pendapatan bercukai	130,650
Cukai: RM100,000 pertama	9,400
Cukai: RM30,650 x 25%	7,662.50
Cukai kena dibayar	17,062.50

TIP

Perhatikan Contoh 3. Pelepasan keluarga dan gaya hidup mengurangkan pendapatan bercukai sebanyak RM13,500 berbanding hanya pelepasan asas. Kerana pendapatan itu berada di peringkat 11%, penjimatan cukainya hampir RM1,500 setahun. Jangan abaikan resit.

Kadar marginal vs kadar efektif

Contoh	Pendapatan tahunan (RM)	Cukai (RM)	Kadar peringkat tertinggi	Kadar efektif
1: RM3,000 sebulan	36,000	0	3%	0%
2: RM5,000 sebulan	60,000	1,299	6%	2.2%
3: RM8,000 sebulan	96,000	3,606.50	11%	3.8%
4: RM12,000 sebulan	144,000	17,062.50	25%	11.8%

Kadar marginal ialah kadar yang dikenakan ke atas ringgit terakhir pendapatan anda. Kadar efektif ialah jumlah cukai dibahagi jumlah pendapatan. Ramai yang risau "masuk peringkat 25%", tetapi seperti Contoh 4, cukai sebenar hanya sekitar 12% daripada pendapatan.

Ini juga bermakna kenaikan gaji tidak akan menyebabkan gaji bersih anda berkurang. Hanya bahagian tambahan yang dikenakan kadar lebih tinggi, bukan keseluruhan pendapatan. Bila berunding gaji, gunakan Semak Gaji dan kira anggaran gaji bersih sebelum membuat keputusan.

Kesan bonus, zakat dan PCB

Bonus

Gunakan Contoh 2. Jika pekerja itu menerima bonus RM5,000, pendapatan bercukai naik daripada RM46,650 kepada RM51,650. Cukai baharu ialah RM1,500 + (RM1,650 x 11%) = RM1,681.50. Cukai tambahan akibat bonus hanya RM382.50, iaitu kira-kira 7.7% daripada bonus. Selebihnya kekal untuk anda, selepas potongan KWSP dan PERKESO.

Zakat

Zakat pendapatan yang dibayar kepada pihak berkuasa agama yang diiktiraf ditolak terus daripada cukai sebagai rebat, bukan sebagai pelepasan. Jika Contoh 2 membayar zakat RM800, cukainya turun daripada RM1,299 kepada RM499. Rebat zakat tidak boleh melebihi jumlah cukai, dan lebihan tidak dipulangkan.

PCB dan bayaran balik

PCB ialah anggaran cukai yang dipotong setiap bulan. Bila anda memfailkan cukai, jumlah PCB setahun dibandingkan dengan cukai sebenar. Contohnya, jika PCB setahun bagi Contoh 2 berjumlah RM1,500 tetapi cukai sebenar RM1,299, anda akan menerima bayaran balik RM201. Jika ada pelepasan tambahan sepanjang tahun, isi Borang TP1 dengan majikan supaya PCB bulanan dikurangkan lebih awal.

Kesilapan biasa semasa mengira cukai

Kesilapan	Kesannya	Yang betul
Menuntut caruman KWSP sebenar, contohnya RM6,600	Pendapatan bercukai terlalu rendah, berisiko taksiran semula	Had pelepasan KWSP ialah RM4,000
Terlupa pelepasan individu RM9,000	Cukai dianggar terlalu tinggi	Pelepasan individu automatik untuk semua pemastautin
Menggunakan kadar peringkat tertinggi ke atas semua pendapatan	Cukai dianggar jauh terlalu tinggi	Kira secara berperingkat
Menganggap zakat sebagai pelepasan	Penjimatan dianggar terlalu rendah	Zakat ialah rebat, ditolak terus daripada cukai
Menuntut pelepasan tanpa resit	Tuntutan ditolak semasa audit	Simpan resit sekurang-kurangnya tujuh tahun
Menggunakan had pelepasan tahun lepas	Tuntutan tidak tepat	Semak had bagi tahun taksiran yang betul

SENARAI SEMAK SEBELUM MENGIRA CUKAI

☐ Borang EA dan rekod pendapatan lain dikumpulkan
☐ Senarai pelepasan dan resit disediakan
☐ Setiap pelepasan disemak terhadap had tahun taksiran
☐ Pengiraan dibuat secara berperingkat
☐ Rebat RM400 dan zakat diambil kira
☐ Jumlah PCB setahun dibandingkan dengan cukai sebenar

Bila anda faham cara pengiraannya, cukai pendapatan tidak lagi menjadi kotak hitam. Anda boleh menyemak PCB, merancang pelepasan lebih awal, dan menilai tawaran kerja berdasarkan gaji bersih sebenar. Semak sentiasa angka akhir dengan kalkulator rasmi LHDN atau ringkasan e-Filing sebelum menghantar borang.

Soalan lazim tentang cara mengira cukai pendapatan

Bagaimana cara mengira cukai pendapatan di Malaysia?

Jumlahkan pendapatan tahunan, tolak pelepasan yang layak untuk mendapatkan pendapatan bercukai, kemudian kira cukai menggunakan jadual kadar berperingkat. Tolak rebat seperti rebat RM400 (jika pendapatan bercukai RM35,000 ke bawah) dan zakat. Akhir sekali, bandingkan dengan jumlah PCB yang telah dipotong untuk mengetahui sama ada anda perlu membayar baki atau menerima bayaran balik.

Adakah semua gaji saya dikenakan kadar cukai tertinggi?

Tidak. Malaysia menggunakan kadar berperingkat. Setiap lapisan pendapatan dikenakan kadar berbeza, dan hanya bahagian yang melebihi had sesuatu peringkat dikenakan kadar lebih tinggi.

Berapa cukai untuk gaji RM5,000 sebulan?

Bagi pekerja bujang yang hanya menuntut pelepasan asas, iaitu diri RM9,000, KWSP RM4,000 dan PERKESO RM350, cukai tahunan dianggarkan sekitar RM1,299, atau kira-kira 2.2% daripada pendapatan tahunan. Jumlah sebenar berbeza mengikut pelepasan lain yang dituntut.

Apakah kadar cukai efektif?

Kadar efektif ialah jumlah cukai dibahagi jumlah pendapatan tahunan. Ia biasanya jauh lebih rendah daripada kadar peringkat tertinggi anda kerana sebahagian besar pendapatan dikenakan kadar rendah atau dikurangkan oleh pelepasan.

Kenapa PCB pada bulan bonus lebih tinggi?

Kerana bonus menambah pendapatan bulan itu, dan PCB dikira berdasarkan anggaran pendapatan tahunan. Jika PCB sepanjang tahun lebih tinggi daripada cukai sebenar, lebihan akan dipulangkan selepas pemfailan cukai.

Apa beza pelepasan dan rebat cukai?

Pelepasan ditolak daripada pendapatan sebelum cukai dikira. Rebat pula ditolak terus daripada jumlah cukai. Sebab itu rebat RM400 atau zakat RM400 lebih bernilai berbanding pelepasan RM400.

Adakah denda lewat failkan cukai ialah 10%?

Tidak tepat. Kenaikan 10% biasanya merujuk kepada lewat membayar baki cukai. Lewat memfailkan pula merupakan kesalahan berasingan di bawah Seksyen 112 Akta Cukai Pendapatan 1967, yang boleh dikenakan kompaun atau penalti.

Di mana saya boleh menyemak pengiraan cukai saya?

Gunakan kalkulator cukai di portal rasmi LHDN untuk tahun taksiran berkenaan, atau semak ringkasan pengiraan yang dipaparkan dalam e-Filing sebelum menghantar borang.

Bacaan berkaitan

LANGKAH SETERUSNYA

Mahu gaji bersih yang lebih besar?

Muat naik resume anda di Maukerja supaya majikan boleh mencari anda, terokai kerja kosong terkini di seluruh Malaysia, dan gunakan Semak Gaji untuk mengetahui gaji pasaran bagi jawatan anda.

Artikel ini ialah panduan umum berdasarkan kadar dan pelepasan Tahun Taksiran 2025. Kadar dan had boleh berubah setiap tahun. Rujuk laman rasmi LHDN atau ejen cukai berdaftar untuk keadaan khusus anda.