Cara Kira Gaji Bersih Selepas Potongan EPF, SOCSO, EIS & PCB
by Ani
Jul 26, 2026
pada 9:26 AM
Cara Kira Gaji Bersih Selepas Potongan EPF, SOCSO, EIS & PCB
Anda baru terima tawaran kerja dengan gaji RM3,500 sebulan, terus rasa gembira dan mula rancang macam-macam. Bayar sewa, simpan sikit, keluar makan dengan kawan. Tapi bila gaji pertama masuk, jumlah dalam akaun bank jauh lebih kecil daripada yang anda jangkakan.
Perasaan terkejut ni sangat biasa, terutamanya kalau ini kali pertama anda kerja secara rasmi. Sebenarnya, gaji yang anda nampak dalam offer letter dipanggil gaji kasar. Memang tak sama dengan jumlah yang betul-betul masuk bank anda setiap bulan, iaitu gaji bersih. Dan beza antara dua-dua ni ditentukan oleh beberapa potongan wajib yang setiap pekerja di Malaysia perlu faham.
Dalam artikel ni, kita akan kupas satu-satu cara kira gaji bersih anda selepas potongan EPF, SOCSO, EIS, dan PCB. Lengkap dengan contoh pengiraan sebenar, supaya anda takkan lagi terkejut bila slip gaji keluar.
Apa Beza Gaji Kasar Dengan Gaji Bersih?
Sebelum kita masuk dalam pengiraan, penting untuk anda faham konsep asas ni dulu.
Gaji kasar (gross salary) ialah jumlah penuh yang dipersetujui dalam kontrak kerja anda. Angka yang anda nampak dalam offer letter, sebelum sebarang potongan dibuat.
Gaji bersih (net salary), atau lebih dikenali sebagai "gaji bawa pulang" (take home pay), ialah jumlah sebenar yang masuk ke akaun bank anda selepas semua potongan wajib ditolak.
Cara Kira Gaji Bersih Selepas Potongan EPF, SOCSO, EIS & PCB
Sekarang, jom kita fahami satu-satu setiap potongan ni.
1. Caruman KWSP (EPF)
KWSP adalah simpanan persaraan wajib untuk semua pekerja di Malaysia. Ini merupakan potongan gaji yang paling besar bagi kebanyakan pekerja, namun perlu diingat bahawa wang ini tidak hilang tetapi ia disimpan dengan selamat untuk masa depan anda sendiri.
Kadar Caruman KWSP 2026
Untuk pekerja berumur bawah 60 tahun, kadar caruman standard adalah seperti berikut:
Bahagian Pekerja: 11% daripada gaji kasar.
Bahagian Majikan: 13% untuk gaji RM5,000 dan ke bawah, atau 12% untuk gaji melebihi RM5,000.
Menariknya, walaupun majikan turut diwajibkan mencarum, hanya bahagian pekerja (11%) sahaja yang ditolak daripada gaji kasar anda. Bahagian majikan pula ialah caruman tambahan yang dibayar secara berasingan oleh pihak syarikat, bukannya dipotong daripada jumlah gaji anda.
Kaedah Pengiraan Sebenar
Bagi pekerja yang menerima gaji bulanan RM20,000 dan ke bawah, potongan sebenar tidak dikira menggunakan kalkulator peratusan terus secara manual. Sebaliknya, undang-undang menetapkan bahawa pihak HR mesti merujuk kepada amaun rasmi di dalam Jadual Ketiga Akta KWSP 1991 yang menggunakan julat pendapatan (salary range).
Walau bagaimanapun, formula peratusan terus boleh digunakan sebagai anggaran awal yang sangat dekat dengan nilai sebenar.
Amaun Sebenar Jadual Ketiga KWSP:RM385.00 (Bagi julat gaji RM3,480.01 hingga RM3,500.00)
(Nota: Jika gaji kasar anda mempunyai sen atau elaun tidak tetap, jumlah potongan rasmi pada slip gaji mungkin ada perbezaan beberapa ringgit daripada kiraan manual kerana sistem payroll wajib mengikut nilai genap di dalam Jadual Ketiga KWSP).
2. Caruman SOCSO (PERKESO) & SIP (EIS)
SOCSO memberikan perlindungan kewangan dan perubatan sekiranya anda mengalami kemalangan berkaitan pekerjaan, penyakit khidmat, atau keilatan. Cara pengiraannya berbeza daripada KWSP kerana ia tidak menggunakan pengiraan peratusan bulat secara terus.
Kadar Caruman & Siling Gaji 2026
Kategori Pertama (Bawah 60 tahun): Pekerja menyumbang sekitar 0.5% dan Majikan 1.75% daripada julat gaji.
Kategori Kedua (60 tahun ke atas): Hanya majikan sahaja yang mencarum (1.25%), manakala bahagian pekerja adalah RM0.00 (Tiada potongan).
Had Siling Gaji: Had maksimum siling gaji berinsurans adalah RM6,000 sebulan. Jika gaji kasar anda RM7,000, potongan anda tetap dikira mengikut had maksimum gaji RM6,000.
Nota Penting: SOCSO Menggunakan Jadual Julat Gaji
Satu perkara yang ramai pekerja terlepas pandang ialah SOCSO dikira berdasarkan Jadual Julat Gaji (Wage Bracket) Rasmi PERKESO, bukannya pendaraban peratusan tepat. Setiap selang RM100 pendapatan mempunyai nilai caruman tetap yang tersendiri.
Sebab itulah pekerja yang bergaji RM2,410 dan RM2,490 akan mempunyai potongan SOCSO yang sama tepat, kerana kedua-duanya berada dalam kurungan/julat gaji yang sama.
Contoh Potongan Sebenar (Gaji Kasar RM3,500)
Jika gaji kasar anda ialah RM3,500.00 sebulan, sistem payroll syarikat tidak akan menolak RM17.50 secara manual. Sebaliknya, rujukan rasmi Jadual Ketiga Akta Keselamatan Sosial Pekerja 1969 (Akta 4) menetapkan:
Caruman SOCSO Pekerja (Kategori 1):RM17.25(Bagi julat gaji melebihi RM3,400 tetapi tidak melebihi RM3,500).
Caruman SOCSO Majikan:RM60.35.
Tambahan Wajib: Potongan SIP / EIS (Akta 800)
Setiap kali ada potongan SOCSO, slip gaji anda secara automatik akan melibatkan potongan Sistem Insurans Pekerjaan (SIP/EIS) di bawah Akta 800. Sistem ini berfungsi memberikan bantuan kewangan sementara jika anda kehilangan pekerjaan.
Kadar SIP/EIS 2026: Pekerja 0.2% dan Majikan 0.2%.
Potongan Sebenar (Gaji RM3,500): Pekerja RM6.90 dan Majikan RM6.90.
3. PCB (Potongan Cukai Bulanan)
Ini ialah bahagian yang paling kerap membuatkan pekerja keliru. Berbeza dengan tiga potongan sebelum ini, PCB (atau turut dikenali sebagai MTD Monthly Tax Deduction) tidak mempunyai peratusan potongan yang tetap. Ia berfungsi sebagai bayaran pendahuluan ansuran bulanan untuk cukai pendapatan tahunan anda supaya anda tidak terbeban dengan bayaran pukal pada akhir tahun taksiran.
Bagaimana PCB Dikira?
Sistem pengiraan PCB mengambil kira anggaran pendapatan tahunan anda dan menolaknya dengan pelbagai pelepasan yang layak. Antara faktor utama yang menentukan jumlah potongan PCB anda termasuklah:
Status Perkahwinan: Sama ada anda bujang atau sudah berkahwin.
Status Pasangan: Sama ada isteri/suami bekerja atau tidak bekerja (layak tuntut pelepasan pasangan).
Bilangan Anak/Tanggungan: Setiap anak mengurangkan jumlah pendapatan bercukai anda.
Caruman KWSP: Caruman bulanan 11% anda bertindak sebagai pelepasan automatik yang mengurangkan cukai.
Pelepasan Lain (Borang TP1): Tuntutan bulanan seperti pelepasan yuran pengajian, gaya hidup (buku/gajet), pemeriksaan kesihatan, atau insurans hayat.
Potongan Zakat: Bayaran zakat boleh ditolak secara langsung daripada amaun PCB anda (rebat cukai).
Adakah Semua Orang Wajib Membayar PCB?
Tidak semestinya. Di Malaysia, anda hanya dikenakan PCB jika pendapatan tahunan anda melepasi ambang minimum bercukai yang ditetapkan oleh LHDN. Berdasarkan formula rasmi LHDN bagi tahun 2026:
Individu Bujang: PCB biasanya hanya mula dipotong sekiranya gaji bulanan kasar anda mencecah sekitar RM3,111 ke atas (atau pendapatan bersih melebihi RM2,851 sebulan selepas ditolak KWSP 11%).
Individu Berkahwin (Pasangan Tidak Bekerja): Ambang gaji bulanan untuk mula dikenakan PCB adalah lebih tinggi, iaitu sekitar RM3,851 sebulan (selepas ditolak KWSP).
Sebab itulah pekerja baharu, fresh graduate, atau mereka yang bergaji di bawah nilai ambang tersebut tidak akan nampak sebarang potongan PCB di dalam slip gaji mereka.
Cara Mendapatkan Jumlah PCB Yang Tepat
Memandangkan formula pengiraan PCB adalah rumit dan melibatkan algoritma komputer yang tersendiri, cara terbaik untuk menyemak ketepatan potongan HR anda adalah dengan menggunakan Kalkulator PCB Rasmi LHDN melalui portal MyTax, atau memuat turun jadual rujukan PCB yang dikeluarkan oleh LHDN untuk tahun taksiran semasa.
Jom kita gabungkan semua potongan ini dalam satu situasi sebenar. Katakan anda seorang pekerja bujang, menerima gaji kasar RM3,500.00 sebulan, dan potongan PCB anda adalah RM0.00 (kerana selepas ditolak caruman KWSP, pendapatan bercukai anda berada di bawah ambang minimum LHDN untuk kategori bujang).
Berikut adalah pecahan penuh slip gaji anda:
Daripada jumlah gaji kasar RM3,500.00 yang dijanjikan dalam surat tawaran kerja, gaji bersih sebenar yang akan dimasukkan oleh pihak HR ke dalam akaun bank anda setiap bulan ialah RM3,090.85.
Perbezaan sebanyak RM409.15 tersebut bukanlah hangus begitu sahaja, sebaliknya ia diagihkan ke tabung persaraan masa depan anda (KWSP) serta pelan perlindungan keselamatan sosial perubatan dan kerjaya anda (SOCSO & EIS).
Kesimpulan
Memahami cara kira gaji bersih anda bukan sekadar tentang kepuasan ingin tahu tetapi ia kemahiran praktikal yang membantu anda merancang kewangan dengan lebih tepat, dan mengesan awal sekiranya ada kesilapan dalam slip gaji anda.
Dengan formula asas Gaji Bersih = Gaji Kasar − (EPF + SOCSO + EIS + PCB), dan memahami kadar semasa setiap potongan ini, anda tak perlu lagi terkejut bila jumlah dalam bank tak sama dengan angka dalam offer letter.
Sedia Cari Kerja Dengan Gaji Yang Anda Faham Sepenuhnya?
Kalau anda tengah cari kerja baru dan nak pastikan tawaran gaji yang anda terima benar-benar berbaloi selepas semua potongan, jangan tunggu lagi.
Jom drop resume anda sekarang di Maukerja Job Matcher dan biar sistem AI bantu cari kerja yang paling match dengan anda!
Lagi cepat anda hantar, lagi tinggi peluang anda dapat panggilan interview.
Soalan Lazim (FAQ)
1. Apa formula asas untuk kira gaji bersih?
Gaji Bersih = Gaji Kasar − (Potongan EPF + Potongan SOCSO + Potongan EIS + Potongan PCB). Hanya bahagian pekerja bagi setiap potongan ini yang ditolak daripada gaji kasar anda.
2. Berapa kadar caruman EPF pekerja pada 2026?
Bahagian pekerja ialah 11% daripada gaji kasar untuk pekerja bawah 60 tahun, manakala bahagian majikan 13% (gaji RM5,000 ke bawah) atau 12% (gaji melebihi RM5,000) tetapi bahagian majikan tidak ditolak daripada gaji anda.
3. Kenapa SOCSO dan EIS saya tak sama dengan pengiraan peratus yang saya buat sendiri?
SOCSO dan EIS dikira menggunakan jadual julat gaji (wage bracket), bukan peratus tepat terus daripada gaji. Jadi jumlah sebenar mungkin sedikit berbeza daripada anggaran peratusan mudah.
4. Kenapa saya tak nampak potongan PCB dalam slip gaji saya?
Ini normal jika pendapatan bercukai anda (selepas tolak caruman EPF dan pelepasan lain) masih berada di bawah ambang minimum yang dikenakan cukai. Situasi biasa bagi fresh graduate atau pekerja bergaji rendah.
5. Adakah caruman SOCSO dan EIS terus naik kalau gaji saya melebihi RM6,000?
Tidak. Caruman SOCSO dan EIS dikira berdasarkan siling gaji maksimum RM6,000, jadi walaupun gaji sebenar anda lebih tinggi, potongan tetap dikira berdasarkan had siling tersebut.
